Yza gaydyng,, Ýazuwa geçiriň(print)

2. Atlaryň ýöňkeme bilen üýtgeýişleri

32-nji gönükme. Atlary okaň we olaryň soňuna goşulan goşulmalary,ol goşulmalaryň nämäniň goşulmasydygyny aýdyň.

1.Kakam

2.Kakaň

3.Kakasy

bagym

bagyň 

bagy

gülüm

gülüň

güli

guşum

guşuň

guşy

ýegenim

ýegeniň

 ýegeni


1.kakamyz

2.Kakaňyz

3.kakasy

bagymyz

bagyň

bagy

gülümiz

gülüňiz

güli

guşum

guşuňyz

guşy

ýegenim

ýegeniňiz

ýegeni

Atlar belli bir ýöňkemede gelip, bir adama, zada degişliligi aňladýarlar. 

Meselem:   

galamym,   galamyň,   galamy,

galamymyz, galamyňyz, galamy.                   

Atlar menlik, senlik, onluk ýöňkemeleriniň birlik we köplük sanynda ulanylýarlar. Her ýöňkemäniň öz goşulmasy bar.

Atlaryň ýöňkeme goşulmalary

Birligi:

Köplügi:

Menlik

-ym, -im,

-um, -üm, -m.

-ymyz, -imiz, -umyz,

-ümiz, -myz, -miz.

Senlik

-yň, -iň,

-uň, -üň, -ň.

-yňyz, -iňiz, -uňyz,

-üniz, -ňyz, -ňiz.

Onluk

-y, -i, -sy, -si.

-y, -i, -sy, -si.

* * *


33-nji gönükme. Aşakdaky atlary göçüreniňizde, olaryň soňuna goşulan goşulmalaryň arasyna kese çyzyjyk goýup ýazyň.

1.Daýym

narym

elim

oýüm

goşum

2.Daýyň

naryň

elin

oýuüň

goşuň

3.Daýysy

nary

eli

öýi

goşy


1.Daýymyz

narymyz

elimiz

öýümiz

goşumyz

2.Daýyňyz

naryňyz

eliňiz

öýüňiz

goşuňyz

3.Daýysy

nary

eli

öýi

goşy

Nusga:   daýy-m, nar-ym, el-im, oý-um, gos-um

Ýokarky atlaryň soňuna goşulan goşulmalara nämäniň goşulmalary diýilýändigini  aýdyň.

* * *

34-nji gönükme. Aşakdaky atlary ýöňkemeleriň birligi we köplügi bilen üỳtgedip, depderiňize ýazyň.

Kitap, galam, depder, dogan, jigi, ene. Nusga:

Birligi:

1. Kitabym.

2.Kitabyň.

3.Kitaby.

Köplügi:

Kitabymyz.

Kitabyňyz.

Kitaby.

* * *

35-nji gönükme. Sözlemleri göçüriň we has gara ýazylan sözlere haýsy ýoňkemaniň gosulmasynyň gosulandygyny aýdyň.

1. Meniň doganym obada işleýär.

2. Seniň depderiň öziňdemi?

3. Durdynyň kakasy zawodda isleýär.

4.  Biziň obamyz birinji orunda durýar.

5. Men siziň obaňyza  gezmäge  gitjek. 

6.  Olaryň  gölesi  ýabyň boýunda otlap ýör.

orun

* * *

36-nji gönükme. Sözlemleri okaň we menlik ýöňkemede  gelen atlary, olaryň haýsysynyň birlik, haýsysynyň köplükdigini  aýdyň.


1. Biziň mekdebimiz üç gat jaý. Mekdebimiz obanyň merkezinde. Mekdebimizde gowy medeni öý we oňat ussahana bar. Medeni öý aşaky gatda ýerleşýär. Ussahanamyzda her hili senetler bar.

2. Meniň ýelsepidim bar. Maňa ony kakam alyp berdi. Men ýelsepidimi oňat saklaýaryn.

3. Biziň daýhan birleşigimiz täze medeniýet öýüni gurdurdy. Dayhanlar medeniýet öýünde dynç alýarlar.

4. Doganym daýhan birleşiginiň maşynyny sürýär. Ejem bolsa daýhan birleşigimizde sagymçy bolup işleýär.

Senet sözüniň manysyny sözlükden öwreniň.

* * *

37-nji gönükme. Aşakdaky soraglary göçüriň, olara jogap ýazyň. Menlik ýöňkeme daki atlaryň aşagyna iki çyzyk, senlik ýöňkeme daki atlaryň aşagyna bir çyzyk çyzyň.

1.  Seniň okuw kitaplaryň barmy?

2.  Seniň depderleriň ýeterlikmi?

3.  Siziň obaňyz şu ýerden uzakdamy?

4.  Siziň daýhan birleşigiňiz pagta ekýärmi?

N u s g a :    Seniň  gerekli kitaplaryň barmy? Meniň gerekli kitaplarym bar.

Aşagyny çyzan atlaryňyza goşulan ýöňkeme goşulmalarynyň haýsysynyň birlik sanyň, haýsysynyň köplük sanyň goşulmasydygyny aýdyň.